Najczęstsze błędy początkujących kajakarzy

Nie ma absolutnie nic dziwnego w tym, że zaczynając przygodę z kajakami nie wiemy rzeczy, które dla “opływanych” kajakarzy są oczywiste. A jeśli nie znamy jeszcze dobrych praktyk, rośnie szansa na popełnienie błędu. Aby pływanie było dla wszystkich prostsze i przyjemniejsze, chcemy podzielić się z Wami kilkoma rzeczami, które - mamy nadzieję - ułatwią Wam pierwsze kajakowe wypady i sprawią, że wiosłowanie po rzekach nie będzie miało przed Wami mniej tajemnic. Zaczynamy:

Wkładanie we wszystko zbyt dużej siły

Większość początkujących kajakarzy myśli, że jeśli włożą dużo siły w wiosłowanie, to będą płynęli szybciej. I mają trochę rację, ale… tylko trochę. Musicie wiedzieć, że jeśli w machanie wiosłami włożycie tylko część słoich sił, to będziecie płynąć nieznacznie wolniej od tych, którzy wiosłują w pocie czoła. To dlatego, że na kajaku ważna jest nie tyle siła, z jaką odpychamy wiosła, co technika płynięcia i umiejętne czytanie nurtu. Dwóch dorosłych mężczyzn, mających dużo sił, ale niewiele doświadczenia, nie będzie płynąć nawet w połowie tak szybko szybko jak dwie drobne, ale doświadczone, nastolatki.

Cały sekret sprawnego pływania kajakiem to nie siła, a styl. Wystarczy włożyć do wody dwie trzecie pióra wiosła i wykonywać stabilne, rytmiczne pociągnięcia raz po lewej, raz po prawej stronie. I naprawdę nie musicie wkładać w to całej siły. Spróbujcie na początek sprawdzić, jaka jest minimalna siła, która pozwoli ruszyć kajakiem do przodu, a potem dodajcie do tej siły tylko tyle, by płynęło się Wam komfortowo. I pamiętajcie o związanej z tym tematem innej sprawie: chodzi o...

Ignorowanie faktu, że rzeka płynie.

Nie trzeba wiosłować mocno, by płynąć szybko. Przyjrzyjcie się rzece i zobaczcie (bo widać to gołym okiem), którędy biegnie nurt. Starajcie się wykorzystać fakt, że tam, gdzie rzeka “ciągnie”, czyli ma wyraźny nurt, tam będziecie musieli włożyć niewiele siły, by poruszać się do przodu. Z drugiej strony tam, gdzie woda “stoi”, rzeka nie pomoże Wam w wiosłowaniu. Czytajcie rzekę i patrzcie, w których miejscach nurt oferuje Wam pomoc. Miejsca, gdzie widać mocniejszy nurt są trochę jak ścieżki “turbo” w grze video. Ale uważajcie: jeśli taka ścieżka wyraźnie kieruje się wyraźnie na któryś z brzegów, to właśnie w tamtą stronę Was przyspieszy. Wtedy lepiej skupić się na poprawnym skręcaniu niż na dodawaniu prędkości, która w efekcie wyrzuci nas na brzeg. Na temat czytania rzeki mamy osobne wpisy, do których serdecznie zapraszamy. Tu przypominamy tylko o tym, że rzeka jest po prostu w stanie pomóc Wam płynąć szybciej.

Problemy ze sterowaniem

Nieraz widujemy początkujących kajakarzy, którzy pływają “od brzegu do brzegu”, zamiast z nurtem rzeki. I są to zwykle przypadki, w których załoga kajaka “nie ogarnęła” dwóch podstawowych spraw. Po pierwsze, dwuosobowym kajakiem steruje osoba siedząca z tyłu. Nie ma opcji, aby osoba siedząca z przodu mogła wpłynąć na kierunek płynięcia kajaka bardziej niż ta siedząca z tyłu. To pierwsza sprawa. A druga? Jedno pociągnięcie wiosłem powoduje solidny skręt kajaka. To oznacza, że dwa pociągnięcia wiosłem z tej samej strony obrócą go jeszcze bardziej. A jeśli chcemy płynąć prosto, musimy zniwelować skutek machnięcia z prawej, machając wiosłem… z lewej. To tylko tyle i aż tyle. I o tym powinna pamiętać przede wszystkim osoba siedząca z tyłu, a osoba z przodu powinna dołączać się we właściwym rytmie.

Poza tym warto pamiętać, że nie zawsze, by skręcić, trzeba wiosłować do przodu. Często najszybszym i najprostszym manewrem jest tzw. kontrowanie. Przykładowo, jeśli chcemy skręcić w lewo, wystarczy włożyć do wody lewe pióro wiosła, na wysokości naszego tułowia. Teraz wykonujemy ruch piórem wiosła do przodu - nie ciągniemy, tylko pchamy. W ten sposób nie tylko skręcimy, ale zrobimy to bez przyspieszania. Ba! Wiosłując w ten sposób po obu stronach, zaczniemy płynąć do tyłu! To ważna umiejętność pozwalająca szybko reagować na rzece.

Pamiętajcie też, by nie krzyżować wioseł, czyli nie dopuszczać do sytuacji, gdy siedzący z przodu wiosłuje z lewej, a siedzący z przodu - z prawej. Wiosłujemy równo i rytmicznie: lewa, prawa, lewa, prawa. Ćwiczcie, trenujcie, powoli, bez stresu, a rytm, zgranie i sterowanie przyjdą bardzo szybko. Nic na siłę.

Złe zachowanie na przeszkodach

Zdarza się, że w nurcie rzeki mamy do ominięcia przeszkodę. Może to być zwalone drzewo, pod którym trzeba przepłynąć, wystający z wody kołek, który trzeba ominąć, leżący w nurcie głaz i cała masa innych przeszkód, przy których trzeba albo zwolnić, albo je ominąć, albo wręcz… przyspieszyć, żeby na przykład nie utknąć na leżącym w poprzek rzeki zwalonym drzewie, lekko tylko zalanym wodą. Tu zasada jest bardzo prosta: dajmy płynącym przed nami pokonać przeszkodę, zanim sami zaczniemy ją pokonywać. To nie tylko kajakowy savoir vivre, ale i zwykła kwestia bezpieczeństwa: jeśli ktoś “utknie” na takiej przeszkodzie i z niej nie zejdzie zanim dopłynie kolejny kajak, to szykuje się co najmniej zator na rzece, a czasem nawet kraksa, która może skończyć się wywrotką. Dobrym zwyczajem jest też informowanie kajakarzy płynących za nami o przeszkodzie, którą my widzimy, a oni jeszcze nie.

O rodzajach przeszkód i stylach ich pokonywania planujemy na Paddling.pl osobny artykuł - zachęcamy do jego przeczytania szczególnie te osoby, które płyną pierwszy raz i chcą zrozumieć, jak bezpiecznie i sprawnie sobie z nimi radzić. A póki co pamiętajmy też, by unikać fizycznego kontaktu z przeszkodami, jeśli to tylko możliwe, a już na pewno nie stawać do nich bokiem, prostopadle do nurtu - to bardzo często zaproszenie do wywrotki.

Nieumiejętne wsiadanie i wysiadanie

Czy wiecie, że początkujący kajakarze większość wywrotek zaliczają nie w czasie płynięcia, a podczas… wsiadania do kajaka lub wysiadania z niego? Serio. To wszystko dlatego, że zwykle nie myślimy o tym, jak łatwo stracić równowagę wchodząc do kajaka “na stojąco”. Ale jest prosta zasada, która pomoże się z tym problemem uporać. Otóż wystarczy pamiętać, żeby nasz środek ciężkości był jak najniżej względem kajaka. Wystarczy, wchodząc do kajaka, być jak najbardziej “w kuckach”, lub po prostu, jak to mawiają kajakarze, trzymać “tyłek nisko”.

Druga sprawa to stabilizowanie kajaka, gdy do niego wsiadamy. Jeśli to kajak dwuosobowy, jedna osoba zawsze powinna trzymać jego burtę tak, by kajak nie bujał się przy wsiadaniu. Jeśli wsiadamy do kajaka ustawionego równolegle do nurtu, możemy pomóc sobie opierając wiosło równolegle do burty - o brzeg i o kajak, co usztywni całą konstrukcję. Jeśli wodujemy kajak prostopadle do nurtu, a zejście do wody nie jest bardzo strome, możemy nawet zwodować najpierw kajak z pierwszą osobą, zostawiając tylne siedzenie na lądzie, a potem odepchnąć się wiosłem, spychając cały kajak na wodę.

Jeśli wsiadamy i wysiadamy po raz pierwszy, warto też przyjrzeć się jak robią to inni lub spytać o poradę kogoś z grupy. To naprawdę nie jest fizyka kwantowa i wystarczy kilka razy wsiąść i wysiąść, by przekonać się, że trzymanie się kilku prostych zasad to gwarancja sukcesu. Tu od razu uwaga: starajmy się nie wsiadać i nie wysiadać w miejscach, gdzie brzeg jest wysoki, a nurt mocny, bo to proszenie się o wywrotkę. Do wsiadania i wysiadania wybierajmy miejsca o słabym nurcie, niewielkiej głębokości i o minimalnym nachyleniu brzegu - takie warunki to niemal gwarancja spokojnego wejścia i wyjścia wyjścia z kajaka.

Oczywiście, lista rzeczy, które na wodzie można zrobić “nie tak” jest dłuższa, ale recepty podane wyżej pokrywają najbardziej podstawowe tematy. Wiedza te będzie najbardziej przydatna, gdy dopiero zaczynasz przygodę z wiosłowaniem. Mamy nadzieję, że ten i inne nasze artykuły pomogą Wam czuć się na wodzie bezpiecznie i pewnie!

---

Stopy wody pod kilem życzy cała załoga